การปฏิบัติตนต่อพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์๑.พระพุทธ หมายถึง พระพุทธเจ้าผู้เป็นศาสดาเอกของโลก ผู้เป็นครูของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นสรณะที่ ๑ ที่ชาวพุทธถือเอาเป็นสรณะที่พึ่ง ที่กราบไหว้ ที่นับถือเคารพบูชา “พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ” ตัวแทนปัจจุบันคือ พระพุทธรูปปางต่างๆ หรือภาพวาดพระพุทธเจ้า ดังนั้นชาวพุทธควรให้ความเคารพเป็นอย่างยิ่ง เวลาไปวัดหากถึงวัดแล้วเราควรจะไปกราบพระประธานก่อน ๓ ครั้ง และบูรพาจารย์ของทางวัดอีก ๓ ครั้ง จากนั้นค่อยมากราบนมัสการพระสงฆ์อีก ๓ ครั้ง
๒.พระธรรม หมายถึง ธรรมะคำสั่งสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นสรณะที่ ๒ ที่ชาวพุทธถือเอาเป็นสรณะที่พึ่ง ที่กราบไหว้ ที่นับถือเคารพบูชา “ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ” มีพระไตรปิฎก หนังสือธรรมะ เป็นอาทิ หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต วัดป่าสุทธาวาส จ.สกลนคร องค์ท่านเมตตาสอนสานุศิษย์ว่า ““หนังสือชาติใดก็ตาม สามารถจารึกคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทั้งนั้น จึงควรเคารพยำเกรง” หนังสือธรรมะ เทปธรรมะ วีซีดีธรรมะ สื่อธรรมะต่างๆ เราควรวางไว้ในที่สูงเพื่อเป็นการแสดงความเคารพ ไม่ควรวางไว้ที่ต่ำ หรือที่ไม่ควรจะวาง เช่น ห้องน้ำ ใต้เท้า ใต้บันได ฯลฯ และไม่ควรเหยียบหรือเดินข้ามหนังสือธรรมะ ฯลฯ
ในเวลาพระสงฆ์ท่านแสดงธรรมะ เราควรแสดงความเคารพ คือ นั่งพับเพียบฟังด้วยอาการอันสงบไม่คุยกัน ให้ทำสมาธิภาวนาไปด้วยเวลาฟังธรรมะ กำหนดคำบริกรรม “พุทโธๆๆๆ” เพื่อไม่ให้จิตคิดแส่ส่ายไปทางอื่น และไม่ควรจะพูดสอดแทรกในเวลาท่านแสดงธรรม หรือเมื่อท่านยังพูดไม่จบก็ไม่ควรจะถาม (ผู้เทศน์ เวลาแสดงธรรมควรนั่งให้เรียบร้อย คือนั่งพับเพียบ ครูบาอาจารย์บางองค์ท่านจะนั่งขัดสมาธิ) เพื่อเป็นการแสดงความเคารพในพระธรรม
๓.พระสงฆ์ หมายถึง ผู้ปฏิบัติตามธรรมะคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า เป็นสรณะที่ ๓ ที่ชาวพุทธถือเอาเป็นสรณะที่พึ่ง ที่กราบไหว้ ที่นับถือเคารพบูชา “สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ” ดังนั้นเราควรแสดงความเคารพต่อท่าน
ก. เวลาพระภิกษุสงฆ์สามเณรท่านจะเดินผ่าน เราควรนั่งลงพร้อมกับประนมมือขึ้น ไม่ควรจะเดินผ่านท่านไปเฉยๆ บางคนถึงจะเดินชนท่านก็มีมาก หากว่าไม่สะดวกไซร้ให้ยืนประนมมืออยู่กับที่ก็ควร
ข. การพูดหรือถามพระภิกษุสงฆ์สามเณรต้องประนมมือ แล้วค่อยถาม พูด หรือตอบท่าน หากจะถามท่านต้องกราบขอโอกาสท่านก่อน โดยพูดว่า “ขอโอกาสครับ” “ขอโอกาสค่ะ” จากนั้นก็ค่อยพูดกับท่าน ในขณะพูดกับท่านอยู่ก็ต้องประนมมือไว้ หากว่าพูดกับท่านในขณะที่กำลังเดินไม่สะดวกนั่ง ให้ยืนประนมมือแล้วค่อยพูดหรือตอบคำถามท่าน ถ้าจะกราบเรียนถามท่านในเรื่องต่างๆ ให้พูดว่า “ขอโอกาสครับ/ค่ะ..กระผม/ดิฉัน/โยม ขอกราบเรียนถามท่านว่า...” ถ้าหากจะปรึกษากับท่านก็กราบเรียนว่า “ขอโอกาสครับ/ค่ะ/เจ้าค่ะ โยมขอกราบเรียนปรึกษาว่า... (จะทำสิ่งนั้น จะทำสิ่งนี้) พระคุณเจ้ามีความเห็นว่าอย่างไรบ้างครับ/ค่ะ”
นี่เป็นการแสดงความเคารพต่อพระสงฆ์ ตามทำเนียมประเพณีนิยมของชาวพุทธ ที่ถือปฏิบัติกันมาแต่ครั้งโบราณกาล พุทธศาสนิกชนนั้น จะพูดจาปราศัยกับใครก็ต้องมีคำลงท้ายเสมอๆ “ครับผม” “ค่ะ” “ขอรับ” “เจ้าค่ะ” เรียกว่าพูดแบบมีน้ำเสียงอันอ่อนหวานไพเราะเสนาะโสต ถือเป็นความอ่อนน้อมถ่อมตนที่มีอยู่ในนิสัยของชาวพุทธทั้งหลาย
อนึ่ง เวลาที่พระภิกษุสามเณรท่านกำลังฉันข้าว ห้ามญาติโยมนั่งคุยกับท่าน เพราะจะถือเป็นการรบกวน และทำให้ท่านผิดพระวินัยไม่สำรวมกิริยา รวมทั้งไม่ได้พิจารณาอาหารในเวลาฉัน
ปัญญาวชิโรภิกขุ พระตะวัน คำสุจริต วัดป่าอริโซน่า มลรัฐอริโซน่า สหรัฐอเมริกา
ลิขสิทธิ์การเผยแพร่โดย วัดป่าอริโซน่า
Copyright © 2007 สงวนลิขสิทธิ์ตามกฎหมาย หากจะคัดลอกข้อความจากเว็บไซต์ต้องอ้างอิงที่มา